امیرمحسن عرفان مدرس و پژوهش گر در عرصه مطالعات تمدن و نیز آموزه مهدویت است. فعالیت ­های علمی وی پیرامون ظرفیت­ های تمدنی آموزه ­های دینی است. او تحصیل در حوزه علمیه قم را در مدرسه علمیه شهیدین آغاز و با شرکت در دوره تخصصی فقه و اصول این مدرسه و مرکز تخصصی مهدویت ادامه داد. وی دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد و دکتری تاریخ و تمدن اسلامی از دانشگاه می باشد. او هم اکنون عضو هیئت علمی گروه تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه معارف اسلامی می ­باشد.

از وی هفت عنوان کتاب و بیش از پنجاه مقاله علمی پژوهشی منتشر شده است. کتاب « نقش باورداشت آموزه مهدویت در احیای فرهنگ و تمدن اسلامی» حائز رتبه شایسته تقدیر در هفدهمین همایش کتاب سال حوزه و برگزیده دهمین همایش بین المللی دکترین مهدویت در عرصه پژوهش شده است. کتاب دیگر وی با عنوان «آموزه قرآنی امت؛ رهیافتی فرهنگی و تمدنی» حائز رتبه شایسته تقدیر در نوزدهیمن کتاب سال حوزه و رتبه ممتاز در چهارمین جشنوار کتاب و پایان نامه های برتر در عرصه تقریب و تمدن نوین اسلامی و شایسته تقدیر در هفتمین همایش کتاب سال حکومت اسلامی شده است.

عضویت در هیئت مدیره انجمن مطالعات تمدنی حوزه علمیه، مدیریت گروه پژوهشی و نیز آموزشی تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، عضویت در هیئت تحریریه فصلنامه علمی ترویجی پژوهشنامه موعود و ماهنامه معارف و عضویت در گروه تاریخ تمدن اسلامی مرکز پژوهشی تمدن اسلامی و دین پژوهی پیامبر اعظم صلّی الله علیه و آله نیز در سابقه وی دیده می شود.

شیعه و تمدن اسلامی، پیشوایان معصوم علیهم السلام و تمدن اسلامی، تحلیل فرهنگی و تمدنی انقلاب اسلامی، تاریخ و تمدن اسلامی (کلیات)، علل رکود تمدن اسلامی و ... برخی از عناوین تدریس وی در دانشگاه معارف اسلامی، مرکز تخصصی مهدویت، مرکز تخصصی تمدن نوین اسلامی، بنیاد رسول رحمت، بنیاد فرهنگی حضرت مهدی عج و ... می باشد.